De bouwblokkenmethode rekent Social Return af in inspanningswaarden, niet in werkelijke loonkosten. Elke kandidaat uit een doelgroep vertegenwoordigt een vast bedrag, afhankelijk van afstand tot de arbeidsmarkt. Je telt die waarden op tot je de eis haalt. Bij een opdracht van EUR 500.000 en 5 procent is dat doorgaans EUR 25.000.
Laatst bijgewerkt: juni 2026
De bouwblokkenmethode is de rekenmethode waarmee veel overheden de invulling van een Social Return-eis waarderen. Elke vorm van inzet, van een vast dienstverband tot een leerwerkplek, krijgt een vaste inspanningswaarde uit een lijst die de aanbestedende dienst vooraf publiceert. Je telt die waarden bij elkaar op tot je het bedrag bereikt dat bij de eis hoort. De waardering gebeurt in inspanningswaarden en niet in de werkelijke loonkosten, waardoor het inzetten van iemand met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zwaarder weegt dan het brutoloon alleen zou laten zien.
Achter elke inspanningswaarde zit een inschatting van hoeveel moeite het kost om iemand duurzaam aan werk te helpen. Hoe groter die afstand tot de arbeidsmarkt, hoe hoger het bouwblok dat de inzet vertegenwoordigt. De aanbestedende dienst legt die waarden vast in een bouwblokkenlijst en past ze periodiek aan de loonontwikkeling aan. Bij het bepalen van de waarde van een inzet spelen onder meer deze factoren mee:
Werkt iemand in deeltijd of korter dan de volledige opdrachtperiode, dan reken je de waarde naar rato; ook die rekenregel staat in de leidraad beschreven. Elke aanbestedende dienst hanteert eigen waarden, dus een bouwblok van de ene gemeente is zelden bruikbaar bij een opdracht van de andere.
Voor een aanbestedende dienst lost de methode een praktisch probleem op. Loonkosten verschillen sterk per sector en per opdrachtnemer, waardoor aanbiedingen nauwelijks te vergelijken zijn als je daarop zou afrekenen. Vaste inspanningswaarden maken de invulling tussen inschrijvers wel vergelijkbaar en achteraf controleerbaar. De methode stuurt bovendien op de groepen waar het de overheid om te doen is: omdat een moeilijker plaatsbare kandidaat een hogere waarde oplevert, loont het om juist die mensen een kans te geven. De gelaagde waardering houdt de eis daarnaast proportioneel, want bij een opdracht met weinig looncomponent kan de dienst lagere waarden of een aangepaste eis hanteren. Ook voor jou als inschrijver heeft de aanpak een voordeel: de eis wordt een vooraf te berekenen bedrag, zodat je de kosten en de planning van je invulling al in de aanbiedingsfase kunt inschatten.
Stel dat een opdracht een waarde heeft van EUR 500.000 en de Social Return-eis 5 procent bedraagt. Dan is de in te vullen inspanningswaarde EUR 25.000. Dat bedrag vul je met een combinatie van bouwblokken tot je aan de eis voldoet. De waarden in de tabel hieronder zijn nadrukkelijk voorbeeldwaarden, alleen bedoeld om de werking te tonen. Ze zijn niet landelijk vastgesteld, dus controleer altijd de geldende bouwblokkenlijst van de betrokken overheid.
| Inzet | Voorbeeldwaarde | Toelichting |
|---|---|---|
| Medewerker met grote afstand tot de arbeidsmarkt, 6 maanden | EUR 15.000 | Hoogste categorie in dit voorbeeld |
| Leerwerkplek BBL niveau 2 | EUR 7.500 | Afhankelijk van niveau en duur |
| Werkervaringsplaats, 3 maanden | EUR 2.500 | Vaak gemaximeerd per kandidaat |
| Totaal | EUR 25.000 | Eis gehaald |
In dit voorbeeld haal je de eis met een combinatie van inzetvormen. Een andere verdeling kan net zo goed kloppen, zolang de optelsom de vereiste waarde bereikt en je elke post kunt aantonen. Reken nooit met bedragen uit je hoofd of uit een voorbeeld van een andere opdracht, want kleine verschillen in de bouwblokkenlijst veranderen de uitkomst al snel. Houd in de praktijk een kleine buffer boven de doelwaarde aan, omdat een traject voortijdig kan eindigen en je dan toch de volledige inspanningswaarde moet kunnen aantonen.
De methode oogt eenvoudig, maar de verantwoording loopt vaak op dezelfde punten spaak:
Een sluitende verantwoording begint al bij de start van de opdracht en groeit mee tijdens de uitvoering. Werk in deze volgorde:
Met een onderbouwd invullingsplan en tijdige registratie houdt je Social Return stand bij de controle. Bekijk onze aanpak voor Social Return en SROI als je de berekening wilt laten toetsen.
Inspanningswaarden, bouwblokken en maxima verschillen per regio en leidraad en worden periodiek geindexeerd. De bedragen in dit artikel zijn voorbeeldwaarden om de methode te tonen. Controleer altijd de geldende bouwblokkenlijst van de betrokken overheid. Stand juni 2026.
IMPCT vertaalt de eis naar een plan dat je aantoonbaar haalt, zonder verrassingen bij de eindafrekening.
Plan een kennismaking