ISO 26000 is de internationale richtlijn voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het is guidance, geen eisennorm, dus je kunt je er niet voor certificeren. Dat is een hardnekkig misverstand. In Nederland kun je wel een onderbouwde zelfverklaring afleggen via NPR 9026, gepubliceerd op het platform van NEN. Controleer de actuele versie.
Laatst bijgewerkt: juni 2026
ISO 26000 is de internationale richtlijn voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het is guidance, dus een richtlijn met aanbevelingen, en geen eisennorm waaraan een auditor je kan afmeten. Daarom bestaat er geen ISO 26000-certificaat, hoe vaak dat ook anders wordt voorgesteld. In Nederland kun je wel een onderbouwde zelfverklaring afleggen via NPR 9026, gepubliceerd op het platform van NEN. Controleer de actuele versie voor je ergens aan begint.
ISO 26000 verscheen in 2010 en is opgesteld door de Internationale Organisatie voor Standaardisatie samen met een brede groep belanghebbenden uit overheid, bedrijfsleven, vakbonden en maatschappelijke organisaties. De richtlijn beschrijft hoe een organisatie verantwoordelijkheid kan nemen voor haar effect op mens, milieu en samenleving. Ze geldt voor elk type organisatie, ongeacht omvang of sector, dus net zo goed voor een familiebedrijf als voor een gemeente. Belangrijk om te onthouden: de richtlijn geeft begrip en taal, geen meetlat. Ze helpt je nadenken over welke onderwerpen ertoe doen en hoe je die in je bedrijfsvoering verankert, en laat de invulling nadrukkelijk aan de organisatie zelf over, omdat wat passend is per context verschilt.
Hier ontstaat het meest hardnekkige misverstand. Veel ondernemers denken dat ze zich voor ISO 26000 kunnen laten certificeren, zoals bij ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement of ISO 14001 voor milieumanagement. Die twee zijn eisennormen: ze bevatten toetsbare eisen waaraan een externe instantie je kan afmeten. ISO 26000 bevat zulke toetsbare eisen bewust niet. Ze is geformuleerd als guidance, met aanbevelingen in plaats van verplichtingen. Het gevolg is concreet: een partij die je een ISO 26000-certificaat belooft, verkoopt iets dat formeel niet bestaat. Loopt iemand met die belofte langs, behandel dat dan als een waarschuwingssignaal over de rest van het aanbod.
De richtlijn structureert maatschappelijke verantwoordelijkheid in zeven kernonderwerpen. Samen vormen ze een denkkader om te bepalen waar jouw organisatie effect heeft en waar de prioriteiten liggen.
Onder de zeven onderwerpen liggen principes die de richtlijn als basishouding meegeeft: rekenschap, transparantie, ethisch gedrag, respect voor de belangen van stakeholders, respect voor de rechtsorde, respect voor internationale gedragsnormen en respect voor mensenrechten. Ze bepalen niet wat je moet doen, maar hoe je tot je keuzes komt. Daarmee dwingen ze je om verder te kijken dan de losse onderwerpen en om je afwegingen navolgbaar te maken voor de mensen die er last of profijt van hebben.
Omdat ISO 26000 geen afvinklijst is, gebruik je de structuur als ordeningsmodel. In de praktijk komt het neer op een aantal stappen.
De winst zit in de samenhang. De kernonderwerpen helpen je losse initiatieven te ordenen en blinde vlekken te ontdekken, bijvoorbeeld een goed milieubeleid naast een onderbelichte arbeidspraktijk.
Wil je je toepassing van ISO 26000 zichtbaar maken, dan kun je in Nederland een onderbouwde zelfverklaring afleggen volgens NPR 9026. Dat is een Nederlandse praktijkrichtlijn van NEN die beschrijft hoe je onderbouwt dat je de zeven kernonderwerpen toepast. Je vult een verklaring in, voorziet die van bewijs en kunt het resultaat publiceren op het daarvoor bestemde platform van NEN. Houd de aard ervan scherp: het is een zelfverklaring en geen keurmerk van een externe instantie. De geloofwaardigheid komt van de onderbouwing die je zelf levert, want er komt geen audit aan te pas. Versienummers en publicatievoorwaarden van NPR 9026 worden periodiek herzien, dus controleer de actuele versie bij NEN voordat je ermee aan de slag gaat.
Stel, een middelgroot installatiebedrijf wil zijn maatschappelijke koers aanscherpen. Het loopt de zeven kernonderwerpen langs en ziet dat milieu al stevig belegd is door energiezuinige installaties, terwijl arbeidspraktijk en betrokkenheid bij de gemeenschap minder aandacht krijgen.
Op basis daarvan kiest het bedrijf twee speerpunten: een veiligheids- en opleidingsprogramma voor monteurs en een samenwerking met een regionaal opleidingscentrum voor stageplekken. Per speerpunt legt het een doel met datum vast en het houdt de voortgang bij. Na een jaar onderbouwt het deze keuzes in een zelfverklaring via NPR 9026, zodat opdrachtgevers kunnen zien hoe het de richtlijn toepast. Dit voorbeeld is illustratief en geen weergave van een bestaand traject.
Bij ISO 26000 gaan een paar dingen vaak mis. De belangrijkste op een rij.
De waarde van ISO 26000 zit in de structuur die ze biedt. Als MVO-adviesbureau uit Rotterdam gebruiken we de zeven kernonderwerpen om losse initiatieven te ordenen tot een meetbaar MVO-beleid, met impact die je in euro's kunt verantwoorden.
ISO 26000 verscheen in 2010 als richtlijn, NPR 9026 regelt de zelfverklaring in Nederland. Versies en voorwaarden kunnen wijzigen; controleer de actuele versie bij NEN. Stand juni 2026.
IMPCT helpt je MVO-beleid richting en bewijs te geven, met impact die je in euro's kunt laten zien.
Plan een kennismaking